Thursday, September 09, 2010
ralvengtu
   
Text Size

Search Ralvengtu.com

NLUP ZIR CHIANNA

 By: Wg.Cdr. Lalnghinglova (Retd)

NLUP Thiltumte: Tunlaia Zoram mipuite ngaihven ber leh sawi hlawh em em chu NLUP a ni a. Mizoram Sawrkar Flagship Programme a ni a, a thiltum bulpui ber chu chhungkaw innghahna tlak eizawnna nei lo te tana rotling eizawnna ngelnghet siam sak a ni a. A thiltum bulpui ber hlen tura hmalakna chuan hengte hi a huam tel nghal a ni: (i) Kum tina insawn ngai, lo neih dan (shifting cultivation) tihtawpa Settled Cultivation hmanga thlak. (ii) Chaw bera kan rin buh thar tam. (iii) Ren zawka ram leh leilung hman tangkai.

(iv) Agri & Allied Sectors leh Industry Sector tihhmasawn. (v) Environment, Forests leh Nungchate humhalh leh Ramngaw zau zawk siam. (vi) Hmasawnna ruhrel (infrastructures) chi hrang hrang siam. (vii) Thil hlutna belhchhahtu (value addition) processing leh manufacturing industries din. (viii) Khawpuia rethei zualte tana chenna in sak. (ix) Mizoram State Economy tihhmasawn.

Zopa Irawm Chhuak:       
        He Flagship Programme hi Delhi thluak hmanga duan ni lovin Zopa irawm chhuak ngei a ni a. Hmalakna tur ruahman te hi Mizoram leilung, sik leh sa leh Zofate rilru mil tur chi vek an ni a. Pathian zarah he Flagship Programme hi a hlawhtling ngei ang. Kum tam tak kal tawh atangin Delhi lam thluak hmanga duan programme hrang hrang kan lo kalpui tawh thin a. Mahse, tun thlengin kan rama mipui tam berte (70pc) chu an retheih ngaiin an rethei reng a, FOOD SECURITY an nei lo va. An eizawnna pawh kan pi leh pute hun lai atanga an lo chin thin, lo neih dan hahthlak, hlawk lo leh kum tina insawn ngai lo neih dan (shifting cultivation) a la ni ta reng a. Chuvangin, Delhi thluak hmanga duan programme te hi ngai pawimawh ber tawh lovin an aiah Zopa irawm chhuak ngei programme kan hmang zawk dawn a ni. Tin, kan hmasawn chak tawk lohnaah hian mipui leh Department te hian engemaw chen chu mawh an phur a. NLUP kalpuinaah hian mipui leh Department ten theih tawp an chhuah phawt chuan a hlawhtling ngei ang.

Sum Mamawh zat leh Hmanna turte:
        Kum 5 chhunga (2009-2014) Mizoram pum tuam chhuah hman tum a ni a. Sum hman tur ruahman zat chu Rs.2526.98 crore a ni. Sum sen ral tur zawnga teh chuan Mizorama Project awm tawh zawng zawng zingah a lian ber a ni hial awm e. Sum hmanna turte chu hengte hi an ni : (i) Mipui hnena lut tur (Family Scheme) Rs. 1269.82 crore. (ii) Hmasawnna ruhrel (infrastructures) siam nan Rs. 1187.05 crore. (iii) Management leh Administration atan Rs. 70.11 crore.
Pathianin rem a tih chuan kumin (2009-2010) atanga bul tanin kum 2013-14-ah Mizoram pum a tuam chhuak hman ang.
    Sum ruahmante hi a hmanna tur dik taka hman a nih a, hmalakna te an puitlin hunah chuan Mizoramah eizawnna ngelnghet nei lo khawsak harsa an tlem duak ang a. Hmasawnna ruhrel tha tam tak kan neih belh ang a. Industry Sector-ah pawh major industries awm lo mahse  sawi thama hmasawnna a awm ang a. Industry tenau tam takah hna nei lo mi tam tak tan hna  a awm ang a. Mizoram economic development timuangtu ber Agri & Allied Sectors hian hma a sawn dawr ang a, chak zawkin kan State economy a thang thei ang.

NLUP Tanpuina Dawng Thei Chhungkuate:
    NLUP hnuaia tanpuina hi chhungkaw pakhat tan cheng nuai khat vel ni tura ruahman a ni a. tanpuina dawng thei chhungkuate chu heng mite hi an ni: (i) India khua leh tui dik tak, Mizoram a mi, khuaa cheng nghet. (ii) Kumtin lo neih ringa eizawng chhungkua emaw, chutiang mi ni kher lo pawh eizawnna ngelnghet nei lo leh hnathawk thei chhungkua te. (iii) Kum khat pumhlun tal chawbel chhuang hranga indang tawh chhungkua te.
    NLUP tanpuina hi dawn nawn phal a ni lo a. Tanpuina dawngtute hian an pawisa leh thil dang dawnte chu a hmanna tur dik takah chauh hmang tur leh NLUP scheme chu tihhlawhtlin ngei tumin hna an thawk ang tih intiamkamna lehkha an sign a ngai.

Tanpuina Pek Chhuah Dan :  Tanpuina pek reng reng, pawisa fai a ni emaw, thil dang a ni emaw, langtlang ngeia pek tur a ni a, engmah pelhe a awm tur a ni lo. Tanpuina dawngtu zawng zawngte hming, pa hming, khua, district leh pawisa / bungraw pek zat ziak chhuah vek a ni ang a. A duh apiang en theih tura tar chhuah a ni ang.
    Tanpuina hi a vaia vawikhata pek chhuah vek a ni dawn lo va, instalment-a pek a ni ang. Hmalak dan tur time table (Calendar of Works) siam a ni a. Hmalakna chu thawhkhatna, thawhhnihna, thawhthumna etc. tia then sawm a ni a. Thawhtin atana pawisa hman tur zat chhut chhuah a ni. Thawhkhatna atana pawisa hman tur zat pek chhuah hmasak a ni ang a. Thawh zawh hnuah Monitoring tituten pawisa hmanna tur ruahman anga hman a nih leh nih loh leh hna thawh that a nih leh nih loh an en ang. Thawh dan tur anga thawh a ni tih finfiah hnuah thawhhnihna atana pawisa chu pek chhuah a ni ang. Chutiang zelin instalment dang pawh pek chhuah a ni ang. Pawisa/thil dawn hmang dik lotute chu pek chhunzawm an ni lo ang.
    Tanpuina pek dan tur erawh chu khawtinah a inang vek thei lo va. Bank Account-te, Postal Saving Account-te hmanga pek chhuah a rem channa hmunah chuan hman tangkai a ni ang. Pawisa faia pek loh theih lohna khuaah chuan pawisa faia pek a ni ang. Hetiang hi tanpuina pek tum dan tlangpui chu a ni a. Pawisa min petu India Sawrkar duh dan pawh a ni. T|anpuina pek chhuah dan tur chu NLUP Apex Board leh Implementing Board ten an rel zel dawn a ni.
    Tanpuina pek chhuah reng reng, pawisa emaw bungrua emaw, a dawngtu hnen atangin APR/Voucher lak zel a ni ang a. Chu chu vawn that a ni ang. Tanpuina pek te chu a vaiin chhinchhiahna bu (Vikas Patrika)-ah ziak luh vek a ni ang a, dawn ni/thla/kum leh dawn zat te ziah luh vek a ni ang. Vikas Patrika hi tanpuina dawngtuin a kawl tha ang a, a tul hun apianga  phawrh theih tur leh en mai theih turin a awm tur a ni.
   
Tanpuina Dawn Hmasak/Hnuhnun Chungchang :  Tanpuina hi mi zawng zawngin a ruala dawn vek theih a ni dawn lo va. Dawng hmasa leh hnuhnung awm a ngai a. Amaherawhchu, Scheme inang atana an dawn zat a in ang vek ang. Dawng hmasate dawn zat tho dawng hnuhnungten an dawng ang. Ruling Party mite chauhin an dawng hmasa ang em? Dawng hmasa se a awm tho asin. NLUP tichhuaktu leh champion puitu an ni  tlat. Congress Party hi lal lo se NLUP kan nei lo ang. Kum 1984 atanga NLUP lo buaipui ngar ngartu  an ni a, dawng hmasa awm tak an ni. II Timothea 2:6-ah “Lo neitu thawkrim chu a rah chang hmasatu a ni tur a ni” tih a ni a. Chuvangin, dawng hmasaa an tan hi a awm a ni. Mahse anniho  chauh hian an dawng hmasa dawn lo. Kan Sawrkar thupui ber chu, “Rorelna dik chu lui angin luang sela, felna chu luipui kang ngai lo angin luang rawh se”(Amosa 5:24) tih a ni a. Dik tak leh fel taka rorelna hnuaiah chuan dawng hmasate zingah ruling party mi ni lo an tel ang a, dawng hnuhnungtute zingah ruling party mi pawh an tel ang. Dawng hnuhnung nih a tha phian mai thei. Dawng hmasate hmalakna fuh loh laiah an lo zir hman ang a, an tisual ve dawn lo a ni. Hetiang hi a kal dan tur a nih dawn avangin mipuite rilru hahdam taka awm tura ngen in ni.
 

Comments (0)Add Comment

Write comment
You must be logged in to post a comment. Please register if you do not have an account yet.

busy

Top Headlines

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Who's Online

We have 4 guests online
JoomlaWatch Stats 1.2.9 by Matej Koval