Wednesday, March 10, 2010
ralvengtu
   
Text Size

Search Ralvengtu.com

KRISMAS THUCHAH

By: Upa Taithanga

Chhiartu zawng zawngte Krismas chibai ka buk a che u. Lal Isua pian laia chibai buktu chithumte- Berampute, Khawchhak mifingte leh la Heroda te chibai buk dan atangin eng ang in nge Lal thar chibai kan buk ve dawn tih i lo ngaihtuah ang u.

1.    Berampute: Juda ho thawnthu-ah chuan Berampu te beram venna hmun hi Bethlehem atanga hla vak lo, Betsahur ruamah a ni a, tah chuan an beramte vengin an riah chilh a. Rom sorkar lak ata Judate chhanchhuaktu tur Mesia chu engtikah nge a lo pian ang, lo piang teh reng pawh nise keini ang beram vengtu, chhiahhlawh pawh tling phalo te tan han hmuh ve theih rual a ni dawn si lova. Mesia chu hmu ve thei teh mial ila aw, kan lawm a kim tur, tiin duhthu an sam a, an titi ho thin a. Zan khat chu an zinga upa ber duty zan ani a, a thiante an mutthilh mek laiin amah chauhvin khawhar takin van lam arsi pe chuai te chu a thlir a, a rilruin Zawlneiten Mesia lo piang tur an lo hrilhlawkte chua ngaihtuah a, mahse a ni ang putar tawh tan hmuh phak pawh a inring chuang lo.

Chutia khawhar taka van dumpawl ruih hnuaia arsi pe chuai a thlir reng lai chuan arsi eng leh danglam tak mai, van atanga rawn eng thla pawp pawp mai a hmu a, a hlau ta em em a, a thiante a kaitho hlawm a, a thian tepawhin hlau em em a an thlir lai chuan arsi danglam tak mai chu an chung zawnah dingin an vel chu a rawn chhun eng ta phut mai a. Chutia hlau leh khur chunga hmuh thianglo hmu ang maia an mangan em em lai chuan eng ah chuan Vantirhkoh lo dingin “Hlau suh u, chanchintha  thlen tura Pathian mitirh ka ni e, in nghahhlelh em em Mesia chu vawiin-ah a lo piang ta. Davida khua Bethlehem-ah va kal ula, puana tuamin ran chaw pekna thlengah an muttir a, chu chu Mesia a ni tih in chhinchhiahna tur a ni ang,” a ti a. Mak ti em em a an en reng lai chuan van zaipawl chuan hla ropui leh mawi em em rawn sain”Pathian chu chungnung ber sela, lei leh van inrem tawh lo mihringte hnenah remna thu puan a ni ta” an rawn ti a. Tichuan vawilehkhatah eng leh thawm chu a lo reh ta duk a.

Tichuan beram vengtu, an zinga upa ber chuan Bethlehema kal chu a rawt ta a. Meichher chhi a engemawchen an kal hnu chuan an upa ber chuan, “Kei hi engin nge maw min mawlh le, ka duty zan a ni a, beram-te hi Sa in sehin emaw, miin loru ta sela a mawhphurtu tur ber chu kei ka ni dawn si a, lal thar chu chibai va buk ula, kei zawng ka kir leh teh ang,’ a ti a, a kirsan ta hlawm a. Beram awmna hmun a va thlen chuan thlamuang takin beramte chuan thelret  (an chaw) an lo thial sup sup a. Berampu chuan a beramte atanga chhuak niawm tak thu a dawng ta a, “Ka pu, him takin kan la awm e, Lalber chibai buk aiin i beramte i ngai pawimawh zawk a, kir leh la lal thar chu chibai va buk rawh” tiin. Berampu chuan thingthu nung vai chungin a thiante chua um leh ta ngat ngat a. A thiante chuan Lal thar chu chibai an lo buk tawh a, ani pawh thaw hlawp hlawp chungin nausen chu chibai abuk ve ta a. Nausen chuan a ban rawnpharin, “Ka pu, Lalber chibai buk aiin i beramte i vei zawk a, mahse i la tlai chuang lo” tiin a bengah aw a hria a.  Zak tak chungin nausen hmaah a kun leh a, “Min ngaidam rawh” tiin thupha a chawi ta a. Tichuan beram vengtute chu hlim takin an haw leh ta a.

2.    Khawchhak mifingte: Titi-ah chuan khawchhak mifingte hi mipathum an ni a, arsi chanchin zir mi vek an ni. Pakhat chu Melkhiora, India mi ani. Pakhat leh chu Gaspara, Greek mifing, Atheni khua ami a ni a, a pathumna chu Aigupta mi Belthasara, Alexandria khua a mi a ni. Arsi danglam bik, lal arsi an hmuh theuh avanga inhre lawk hauh lova Judai ram rawn pan an ni. A tawi zawngin sawi tamai ila, Hmun pakhatah inhmukhawmin lal arsi an hmuh dante an inhrilh hlawm a. Arsi (anmahni) hruaitu en lovin lal thar chu Heroda In-ah ngei piang tura anngaih avangin lal Heroda In-ah an lut ta a. Hetah hian a piang lo a ni tih hriain an arsi hmuh hruainaa kal zelin Isua (Mesia) chu an hmu a, lawmman atan rangkachak, beraw leh Mura te an pe a. An mumangah Heroda hnena kir leh tawh lo tura hrilhtu a awm avangin kawng dangah an kir leh ta a.

3.    Lal Heroda: Berampute leh Mifingte an lawm em em laiin Heroda erawh chu a mangang ta hle mai. Isaia ziak bung 63:9-ah chuan Amite mangannaah chuan Lalpa pawh a mangang thin tih kan hmu a, Krista an rinna avanga tuartute mangannaah te, camping leh Lalpa tana thil kan tih dawnah te Lalpa kan au thin a, amite mangang authawmchu Lalpan a hawisan thei lo. Kan mangan naah Lalpa pawh a mangang ve thin a lo ni. Heroda mangan dan erawh chu a dang zar mai. Mat 2:3-ah chuan lal Heroda chauh pawh a ni lo, Jerusalema mi zawng zawng pawh an mangang ve, tih a ni. Mangan dan thalo a ni. A aia lal tur a piang a ni tihhriain nausen suat zai a rel ta a, Isua pawh a zan a zanin an tlanbopui a nih kha. Heng Isua pian laia chibai buktute atang hian kan zir tur (Kan nuna lak luh tur) hrang hrangte lo tarlang ta ila.
    Chhiarpuia kal mipui khati zozai zingah tuma hnena inlar lova berampu tlawm takte hnena vantirhkoh rawn inlar ta mai kha engvangnge tih hi zawhna lian tak a lting. A chhan ni bera lang chu - Pathian an ngai a ni tih hi. Tirhkoh Paula chuan, A inlarna ngai apiang hnenahpawh (2 Tim 4:8) a ti a. Kan hlaah pawh Amah ngaitute a hruai ang tih a ni. Chhiahkhawntu hotu Zakaia chuan Isua hmuh a chak a, a In-ah Isua ahtleng ta a. Sumeona, Mesia hmuh chak tak chuan Temple ah Isua chu a hmu ta a nih kha. Berampute, Mesia hmuhc hak em emte hnenah Pathian a inlar a, Isua chibai buktu hmasaber te an lo ni ta a ni. Tun Krismas-ah pawh hian sum leh pai leh thil thar aiin Isua hi kan ngaih ber lo ni sela, Thlarau Thianghlim pawlna thar hi kan chak ber lo ni rawh se. Berampute kha Isua an hmuh hnuin Pathian fak leh chawimawi chung zelin (glorifying and praising) an kir leh a ni tih Bible inmin hrilh a. (LK 2:20).
    Keini Keyboard leh Khuangpui tellova praise and worship ti hlei thei lo nen chuan kan inanglo hle mai. Saikuti Hall-ah kan ti, Vanapa Hall-ah kan ti, thutna nuam takah rimawi chi hrang hrang nen kan inawi chung pawhin kan tui hlei thei lo a ni a.Beram pute erawh chu ram palaileng-ah rimawi tel lovin an hla thiam chhunte sain an lam pah tepawh a ni ang chu - hlim takin an kir leh ta a ni. An hlimna chhan ber chu Isua anhmuh chian em vang a ni. Keini pawhin Isua hi hmuchiang ila, Lalpahi i fak ve ang u. Beramputen Lal thar chibai buk nan engmah pek tur an neih loh laiin khawchhak mifingte erawh chuan rohlu tak takte an hlan a ni. Lal Isuan “Heng mite ber te chunga in ti chu ka chunga ti in ni” Matt 25:45 a tih mi chhumchhia, damlo leh tanpui ngaite tanpuina lam hi uar ta ila, Isua a lawm anga, kan peka te an lawm anga, keini pawh kan lawm bawk ang.Kumin Krismas vuakveta thu neituten halpuahleh halmawi lam chi an khap hi a tha hlein ka hria. A tul lovah sum tam tak kan seng a, lungphu tha lo leh hrisello te tan phurrit kan siam sak a, mihil tha hlei thei lovin mite kan siam bawk a, kum dang zelah pawh khap zel a tha. Tin kan rilru ah hian halpuah ri dum dum lah hal mawi  ti krismas/kumthar tu riauva kanhriatnate hi kan sim a hun tawh hrim hri. Henga kan sum sen ai te hi miretheite leh chhawmdawlna hmun hrang tanpui nan pe ta zawk ila, a va lawmawm dawn em.

Zaikhawm leh kohhran program kal thulh a, khawilaia lo interek ang chi te hi sim a tha. Mifingte khan Lal Isua chibai anbukhnu khan Heroda in lama kir tawh lovin kawng dangah an haw ta a tih a ni a. (matt 2:12) Lal Isua hmu chiangtutehi an dinhmun (an kalna ngai) Zu leh drug, Hmeichhiat mipatna hman sual leh an nunhlui sualah an let leh tawh ngai lo. Piangthar tawhte chu Heroda kawngah ni lovin Isua kawngah kan kal zawk tur a ni ang. Lal Heroda chibai buk ve dan thung chu nausen rawt, tah leh lungngaihna thlen tu a ni. Pawisawilo mipa kum 2 chin hnuai lam thah runpui a thleng ta. Chhungkua an buai, khawtlang an buai, ram pumin tahna leh buaina a thleng ta. ‘Mas lai hi zirlaite an chawlh lai, Sorkar hnathawk leh loneitute pawh an hahdam lai hun a ni a. Neih thinglung khawnga thawmhnaw man to tak tak kan lei hun, sa ei tur a tam hun, intawllen nana kan hman hun a nih avanginnun a zalen , nula tlangval tan lah chance tha an neih lai anih avangin sawn pai leh a hnu lawka nau ti thlak hun a tih theih hial awm e. Zin vei vak leh lirthei neite inlarhunlai a ni a, accident avanga thi leh hliam pawh an tam thin. Zu leh drugs  hluar hun, khawlaia zu rui tam hun, insual,invit tih vel a tam hun pawh a ni. Heroda lalna hmunah chuan nunau an thlabar, tah leh rilru hahna a tam. Hetiang buaina hi a awm loh nan Mas leh Kumthar lai tal hichuan ruihtheih ti thin leh a zuarte pawh hian sim teh se. January thla-ah fate sikul kalna leh insenso tam leh turzia ngaihtuah chungin man tam leh tul lutuk lo thil leite pawh i sim ang u.
    Nausen lo piang ta chengin Heroda ral hlauvin Aigupta ramah tlanchhiat a lo tulta.Matt 2:15 kan (Krismas Thuchah- Chhunzawmna) chhiar chuan “Heroda thih hma loh zawng chutah chuan a awm reng a” tih a ni. Tunlai mihlim te tihdan takin ‘nangmaha nangmah kha’ a thih hma loh chuan Krista a lal thei lova, lo piangthar tawh mahla Krista chu thuhruka awmin Heroda (tisa) a lo lian leh thin. Chuvangin Krista lalna hliahtu kan thinlunga Heroda hi thi phawt sela, minchhandam tura inngaitlawma hi nasa takin i fak ang u. Isua Krista hi remna Lal anihna ang takin nu leh pa, chhungkua inrem tawh lote inrem thar leh na hun lo ni se. Nupa inthente chuan ‘mas hma ngei hian inko leh sela, leiba neite, bill chi hrang ba te pawhin i pe tlak vek ang u. Leiba nei tuna Krismas hman chu nuam pawh kan ti lovang, in hmun huan ram inchuh avanga inrem hleithei lo te pawhin inremna zawng sela. Mas, kumthar lai veltal hi chuan intih tah, inhau awm lo sela, buaina siam zawngin tumah i awm lo ang u. Police te pawhin duty ngai lovin hlim takin hun hmang ve rawh se. Inkhawm theuh ila, zaikhawm theuh bawk ila, Lal thar chibai bukin lam te pawh i uar deuh teh angu. A theih hram chuan kan leiba tepawh “mas present-ah ka ngaidam che” ti thei ila, a takin ‘rem thu leng rawh se’ kan ti thei dawn a ni. Thalai te pawh kohhran rorelnain a hranin zai rawh se an ti a nih loh chuan zaikhawmnaah kal theuh sela, thalai an tam chuan zai pawh a lo nuam nge nge thin. Ruai kan siam anih chuanhlim takin kan puar emaw puar lo emaw thehtheuh tum bawk ila, a vui vai zawng leh tuteemaw dem zawng in i awm lovang u. Kan hmalam hunte kanhriat loh em hi, kumin mkas leh kumthar chu hlim takin berampute leh mifingte ang khan Lal Isua hi chibai i buk theuh ang u.

Comments (0)Add Comment

Write comment
You must be logged in to post a comment. Please register if you do not have an account yet.

busy

Top Headlines

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Who's Online

We have 8 guests online
JoomlaWatch Stats 1.2.9 by Matej Koval