|
Tunhma khan mite'n "Engtinnge Zu in chunga chumi-khami a neih theih a, etc" min ti thin a, kei chu 'khutah' anni chu 'khitah' an indah thin. Tunhnua ka ngaihtuah let hian mak ka ti fo! Zu an in loh avang khan an inngai tha ta viau a ni chek ang chu, Pathian hi lokal ta ngat sela chuan mitha-a inngai-ho hremhmun kawnga kal tur hi an tam si! An zawhna hi chhan a har lo, Zu an in lova, mahse an thatchhia a, kei chuan Zu ka in a, mahse ka taihma a, anni aiin hna ka thawk tam zawk, chu chu ka hlawhtlinna a ni mai. Bible hian "Hnathawktu chu hlawh hmu tlak a ni" a ti a, hlawh hmutlaka Bible-in a sawi chu hnathawktu, mi taima hi a ni mai, mi piangthar leh thar lo a sawi lo, Zu in leh in-lo a sawi lo, hnathawktu tih a ni mai.
Anni'n Car tha tak tak loan hmang pawha leia khalh an châk laiin kei chuan lehkhabu tha tak tak leh un pui pui ka awt zawk si. Nalh tak taka incheia lenchhuah an châk laiin hnathawh kawr nena In bul vela awm nuam ka ti bawk. Khawi khawi emawa kal a, eng eng emaw tih nuam an tih laiin ka lehkha chhiarna hmun nuam ka ti a, Computer games an khelh tlut tlut laiin Computer software harsa deuh zir nuam ka ti bawk. Anni chuan tláng-chhip atangin khawvel an chhuk en a, Kawr-ruam an hmu thin. Kei chuan Kawr-ruam atangin ka chho en a, Arsi ka hmu thung si!
Engahnge mite hi an indah sàn a, midang aia an indah that fo thin le! Mihring nunah hian I am OK, You are not OK titute an awm fo. I am ok, you are not ok nunin a sawi chu, "Kei chu ka tha a, nang chu i tha lo" tih a ni. Mahni sang taka indaha, midangte hnuaichhiah nun a ni a, mi tam takin kan nunpui mek a nih hi! Chapona nun niin Bible pawhin a huat ber zinga mi a ni. "Saw nu ve mai mai saw" tih te, "Saw pa ve mai mai saw" tih te a hringchhuak a, hringnun hi chapona ramah a hruai-lut a, a rahchhuah chu buaina leh intaina mai a ni. 'Duli'-sa intih 'dere'-na mai a ni a, nun kawng azawnga nun kawng chhe ber a ni.
Abraham Lincoln-a nupui Mary Todd-i kha hetiang nuna cheng, a chhuan chhe zawnga lar em em a ni a, a nunah khan chapona, induhna, intihveina leh thikthu chhiatna hlir a inphûm khat tlat a, a pasal ngei pawh hmunphiah nen Inchhung atangin a umchhuak ngam hial asin! Nupa hlim an ni ang em ? President Khawnbawl Upa (Cabinet) meuh pawh a hnuaichhiah ngam a, Chanchinbu pakhat phei chuan, "He nu tluka sawichhiat hlawh hi khawvel mihring zingah an awm leh tawh lovang" zuk ti hial a! A nunchhiat chapona (You are not O.K.) chu zahna leh mualpho leh hmingchhiatna mai a ni! A pasal thih hnua 'White House'a chhuahsan dawn pawhin tumah amah thlahtu a hmu mumal lo hial a, chu nun chapo tak chuan duhamna a ken tel avangin, an bungrua ni lo tam tak a chhuahpui a, (Tunlaia Officer thenkhat leh ram hruaitu thenkhat Quarter chhuahsan ang hian); Bungrua, Thingrem lian 20 leh Thingrem pangngai 50 zet zuk chhuahpui a! Kan tunlai Officer thenkhat nupui nen an inang awm teh e! Heng thil zawng zawng a tih duhna chhan hi a nunah "I am O.K., You are not O.K." tih a beh tlat vang a ni. Hetiang nuna ding kan awm a nih chuan sim vat a tha, chuti lo chu, lawmman rapthlak tak, Mualphona leh midangte hmuhsitna kan dawng ngei ngei dawn. Hei hi Mi Chapo nun a ni a, a tawpna chu rapthlak tak leh zahthlak tak a ni.
"I AM NOT O.K., YOU ARE O.K." A chunga nun kan sawi nen khi chuan "Mat vuaka Tuichang dap" ang hlauh, inpersan lutuk, lum leh vawt ang a ni. A chunga mi ai khian a that zawkna leh that zawk lohna hi buk tham fe a awm. He nun hi, "Kei zawng ka tling lova, ka hnuaihnung zawk a, nang chu i famkim e" tih nun a ni a, hetiang nuna nung chung hian ram ropui a thlen theih ngai loh. He nun hi chuan midangte sáng zawka dah bikna an nei tlat a, Sal-in a pu a hlauh leh tih ang maiin midangte chu a dah sáng zawk fo a, amah a indah hnuai ngawih ngawih a, a nun hi a khawngaihthlak em em thin. Thiltihna reng rengah midangte sáng zawka dah fo nun hian hmasawnna a dal fova, huaisen tur kha a dawizep a, hmingthang tur kha engmah lovah a awm mai thin. Inhmuhkhawm leh Committee nikhua-ah pawh mi hausa leh officer leh a zawlpui-te thu kha a-kawi a-ngilin a 'amen' pui mai thin. Kan rilrua kan pai ve reng si pawh kan sawichhuah ngam si loh chuan "I am not OK, You are OK" tih nunah hian kan awm tihna a ni a, thil tha reng kan rél-chhuak dawn lo. He nun hi 'Channa' nun a ni.
He nun dek duk hi chu a sual lova, a chimawm hek lova; mahse, thin a tirimin ngaihtuahna a tibuai thin. Chapona tel hauh lovin, mite theih ang tih theih tum a, tumruhna nena el a, beih hi hlawhtlinna bul a ni a; chutiang ni lova, rahbeh nun nei te chuan hlawhtlinna tak tak leh hmingthatna chhuanawm an nei ngai lo. He Nun hi mi hnuaihnung nun a ni.
"I AM O.K., YOU ARE O.K." He nun hi nun dik leh tluang, nun nghet leh awhawm ber a ni. Mahni anga midangte en theihna nun niin hun hlimawm ber a ni. Tirhkoh Paula tawngkam hawh ta lawk ila, he nun hi chuan, "....a itsik lova, a uang lova, a che mawi-lo lova, mahni hma a sial lova, sualna lam a ngaihtuah lova, thutak erawh chu a lawmpui thin a... engkim a beisei a, engkim a tuar hram hram a, engkim a tuar chhuak thin". Huaisenna nun niin, tlawmngaihna-in a khalh ngíl a, thutak lamah chengin hlawhtlinna tláng-ah a lawn-chhuak thin a, tláng sáng taka thing lianpui a nih loh vek pawhin Phaizawl-a phulrai tha tak nih a pawisa lova, Khawtlang-ah lungrualna a siam a, Ram leh Hnam hmasawnna a thlen fo thin. A chhan chu a indah sáng lova, a indah hniam bawk lova, intluktlanna ramah a din ngheh tlat thin vang a ni.
Kan Hruaitu-te an ni emaw, Kan HOTU an ni emaw, "You are not OK" min ti mai tur a ni lo. Keimahni vanga chutiang dinhmun chelh thei chauh chu an ni tih an theihnghilh tur a ni bawk lo. Theihna hrang hrang, thiamna hrang hrang, hnathawh hrang hrang leh dinhmun hrang hrang chelh kan ni a, kan dinhmun sáng deuh vang maia hnuaia mite kan hmusit hi a dik lovang. Khawvel hi a vir asin! Lungrem thiam tak khan Office hna a thiam kher lovang; mahse, office-a hna thawk-ho khan han hmusit ngawt sela, chu lungrem thiam chuan an office-a a Lungrem zawng zawng kha phawk vek sela, a buaithlak teh ang chu!! Motor khalhtu khan kawng sira Kawng lai (Labour) kha a hmusit ang maw? An kawng laihsa-a tlan a ni lovem ni? Pulpit tláng sánga lawn thin khan tlar hnung lama thu-ho kha a hmusit ang maw? Biak In sak hnatlanga thawk nasa sa a ni maithei asin! Kan ram leh Hnam, Sakhaw Hruaitu-te hian min hmusit ang maw? Kan thlan lal an ni lovem ni? I.A.S. hna sáng tak thawk khan Zirtirtu berh të të kha a hmusit ang maw? Mahni siamtu hmuhsit a thiang em ni? Pastor leh Kohhran Upa khan kawngsira Zurui mu hlawm reng kha a thlauh-thla ang maw? Mahni Beramte kalsan a thiang em ni? Lungpui pawh Lungtëe-in a kamki loh chuan amah chauha a ding theilo ang bawk hian mihring nun kawng hi inpeizawn vek a ni a, nihna chu engpawh ni rawh se, mihring mihrinna-ah hi chuan kan intluk tawn vek a, "I AM O.K." ti thei chuang bik kan awm lova, "I AM NOT O.K." ti tur bik lah kan awm chuang lova, kan tawpna tur chu a dung feet ruk, a vang feet thum a nih theuh avang hian kan nun kawng hi fimkhur taka kan zawh tlan dial dial a, kan khawtlang Nun, Ram leh Hnam a that tlan theih nan chauh tal pawh hian he nun kawng hi kan zawh theuh a tul a, he nun hi chuan "Engtin nge Zu in chunga chumi khami a neih theih a, etc" a ti ve ngai lo!
|